Saf alüminyum 660 °C civarında erir (660,32 °C ≈ 933 K). Döküm alaşımları saf alüminyumdan farklı davranır ve tek bir noktada değil, bir sıcaklık aralığında erir; metalin kalıba dökülme sıcaklığı ise erime noktasının üzerinde seçilir.
Kısa cevap: alüminyum kaç derecede erir?
Saf alüminyumun erime sıcaklığı 660 °C civarındadır (kesin değer 660,32 °C). Bu değer demir ve çelik gibi metallere göre oldukça düşüktür; alüminyumun dökümde kolay işlenmesinin ve nispeten düşük döküm sıcaklıklarıyla çalışılabilmesinin nedeni budur.
Alaşımların erime aralığı
Dökümde çoğunlukla saf alüminyum değil, silisyum, magnezyum, bakır gibi elementlerle alaşımlandırılmış alüminyum kullanılır. Alaşım elementleri erime noktasını değiştirir: örneğin silisyum alüminyumun erime noktasını düşürür ve silisyumlu alaşımlarda erime 577 °C seviyesine kadar inebilir. Alaşımlar tek bir sıcaklıkta değil bir aralıkta erir; yani katıdan sıvıya geçiş belirli bir sıcaklık bandında gerçekleşir. Her alaşımın kendi erime aralığı vardır ve bu aralık alaşımın üretici föyünde ya da standardında verilir. Hangi alaşımların kullanıldığını alüminyum döküm alaşımları yazımızda anlattık.
Erime sıcaklığı ile döküm sıcaklığı aynı şey değil
Erime sıcaklığı metalin katıdan sıvıya geçtiği sıcaklıktır. Döküm sıcaklığı ise metalin kalıba dökülmeden önce ısıtıldığı sıcaklıktır ve erime noktasının üzerindedir. Sebebi basittir: metal kalıba girer girmez soğumaya başlar; yeterince sıcak değilse kalıbın ince kısımlarına ulaşamadan katılaşır ve parça eksik ya da hatalı çıkar. Çok sıcak olursa da gaz çözünmesi ve yüzey hataları artar. Doğru döküm sıcaklığı alaşıma, parçanın et kalınlığına ve kalıp tipine göre atölyece belirlenir; sabit tek bir sayı yoktur.
Yüzeydeki oksit tabakası
Alüminyum havayla temas edince yüzeyinde ince bir oksit tabakası oluşur. Bu tabaka metalin kendisinden çok daha yüksek sıcaklıkta erir; bu yüzden alüminyum eriyik içinde oksit kalıntıları oluşabilir. Dökümde eriyiğin temizlenmesi (cüruf alma) bu yüzden önemlidir.
Dökümde neden önemli?
- Ergitme sırasında metalin doğru sıcaklığa getirilmesi parçanın kalıbı tam doldurmasını sağlar.
- Fazla sıcak eriyik gaz çözündürür; katılaşırken bu gaz gözeneğe dönüşebilir.
- Alaşımın erime aralığı bilinmezse katılaşma süresi ve besleyici tasarımı doğru planlanamaz.
- Kum kalıpta metalin soğuma hızı kalıp tipine ve parça et kalınlığına bağlıdır; süreç için kum döküm nedir? yazımıza bakın.
Sık sorulan sorular
Alüminyum kaç derecede erir?
Saf alüminyum yaklaşık 660 °C’de (660,32 °C) erir. Alaşımlar bir aralıkta erir ve silisyumlu alaşımlarda bu değer daha düşük seviyelere inebilir.
Alüminyum döküm sıcaklığı kaç derece?
Döküm sıcaklığı erime noktasının üzerindedir ve alaşıma, parçaya, kalıba göre değişir. Tek bir geçerli sayı yoktur; atölye parçaya göre belirler.
Alüminyumun erime sıcaklığı Kelvin ve Fahrenheit olarak kaçtır?
Yaklaşık 933 Kelvin ve yaklaşık 1.221 °F’dir.
Alüminyum neden demirden daha kolay eritilir?
Erime noktası çok daha düşük olduğu için. Bu da ergitme için gereken enerjiyi ve kalıbın görmesi gereken sıcaklığı azaltır.
