Kum döküm tek kullanımlık kum kalıpla, kokil döküm yeniden kullanılan metal kalıpla, basınçlı döküm ise eriyik metali yüksek basınçla metal kalıba basarak çalışır. Hangisinin doğru olduğu parçanın büyüklüğüne, şekline ve sipariş adedine bağlıdır.
Kısaca fark: kalıp ne, kaç kez kullanılıyor?
Üç yöntemin temel farkı kalıptır. Kum dökümde kalıp kumdan yapılır ve her parça için yeniden hazırlanır. Kokil ve basınçlı dökümde kalıp metaldir ve defalarca kullanılır; bu yüzden kalıp pahalıdır ama yüksek adetlerde parça başına maliyeti düşürür.
Kum döküm
Kum kalıpta kalıp maliyeti düşüktür, büyük ve içi boş parçalar maça ile rahatça yapılır, modelde değişiklik yapmak kolaydır. Karşılığında yüzey metal kalıba göre pürüzlüdür ve ölçü toleransı daha geniştir. Tek parçadan orta adetlere kadar uygundur. Süreci kum döküm nedir? yazımızda adım adım anlattık.
Kokil döküm
Kokil döküm, eriyik metalin genellikle kendi ağırlığıyla, yeniden kullanılabilen bir metal kalıba (kokil) dökülmesidir. Metal kalıp metali daha hızlı soğuttuğu için yüzey daha düzgün, ölçüler daha hassas olur. Kalıbın ilk maliyeti yüksektir; bu yüzden tek parçada ya da küçük adetlerde ekonomik değildir, düzenli ve yüksek adetli işlerde anlamlıdır. Çok büyük ve karmaşık içi boş parçalar için metal kalıp kısıtlayıcı olabilir.
Basınçlı döküm
Basınçlı dökümde eriyik metal yüksek basınçla çelik kalıba basılır. Çok yüksek adetlerde hızlı üretim, düzgün yüzey ve ince cidar mümkündür. Ancak makine ve kalıp yatırımı çok yüksektir; yalnızca yüksek adetli seri üretimde karşılığını verir. Yöntemde parça içinde gözenek kalma riski olduğundan bazı ısıl işlemler ve kaynak uygulamaları sınırlanabilir.
Hassas (kayıp mumlu) döküm
Hassas dökümde mum ya da benzeri bir modelin etrafına seramik kalıp oluşturulur, model eritilerek çıkarılır ve metal bu boşluğa dökülür. İnce detaylı ve hassas ölçülü küçük parçalar için tercih edilir; kum dökümden farklı bir iş koludur.
Hangisini seçmeli?
- Tek parça veya az adet: kum döküm.
- Büyük, hacimli ya da içi boş parça: kum döküm (maça ile).
- Model henüz kesinleşmedi, değişiklik ihtimali var: kum döküm.
- Çok yüksek adet, düzgün yüzey, sabit tasarım: kokil ya da basınçlı döküm.
- Küçük ve çok ince detaylı parça: hassas döküm.
Sık sorulan sorular
Kokil döküm nedir?
Kokil döküm, eriyik metalin yeniden kullanılabilen bir metal kalıba dökülmesidir. Kalıp metal olduğu için tekrar tekrar kullanılır.
Basınçlı döküm kum dökümden daha mı iyi?
Daha iyi değil, farklı iş için. Basınçlı döküm çok yüksek adetli, küçük-orta boy parçalarda avantajlıdır; tek parça, büyük boy ya da içi boş parçalarda kum döküm daha uygundur.
Kum döküm yüzeyi pürüzlü mü olur?
Metal kalıba göre evet, daha pürüzlüdür. Gerekli yüzeyler döküm sonrası işlenerek istenen ölçü ve yüzeye getirilir.
Hangi yöntemin fiyatı düşük?
Kalıp maliyeti açısından kum döküm, düşük adette en ucuz yoldur; adet çok yükselince metal kalıp yöntemleri parça başına maliyeti düşürür. Fiyatı etkileyen kalemlere alüminyum döküm fiyatları yazımızdan bakabilirsiniz.
